Dịch bản vẽ bằng AI: che token, từ điển 3 tầng và kiểm tra tự động
Mô hình ngôn ngữ dịch câu văn rất tốt nhưng có thể làm hỏng con số, mác bê tông và ký hiệu thép trên bản vẽ. Bài này giải thích quy trình sáu bước của Lotus Translator để bản dịch giữ nguyên từng ký tự kỹ thuật.
Các bài trong Module Công cụ khác
Mục lục bài viết
Bản vẽ xây dựng khác văn bản thường ở một điểm: mỗi dòng chữ trộn ngôn ngữ tự nhiên ("BÊ TÔNG LÓT", "DÀY") với dữ liệu kỹ thuật ("M100", "4Ø18 a200", "+3.600"). Phần ngôn ngữ cần dịch, phần dữ liệu phải giữ nguyên tuyệt đối. Lotus Translator xử lý hai phần này bằng hai cơ chế khác nhau.
Bước 1–2: quét và che token#
Plugin quét mọi loại đối tượng chứa chữ: TEXT, MTEXT, thuộc tính block, TABLE, MLEADER và DIMENSION. Sau đó, các mẩu dữ liệu kỹ thuật (số, mác vật liệu, ký hiệu thép, cao độ, mã định dạng MTEXT) được thay bằng token dạng ⟦1⟧, ⟦2⟧ trước khi gửi đi. Mô hình ngôn ngữ chỉ nhìn thấy câu "BT LÓT ⟦1⟧ DÀY ⟦2⟧" nên không có cơ hội đổi "M100" thành "Grade 100" hay viết lại "4Ø18 a200" theo kiểu khác.
Bước 3: từ điển 3 tầng#
Thuật ngữ chuyên ngành phải dịch nhất quán trong cả bộ hồ sơ. Lotus Translator tra ba tầng từ điển theo thứ tự ưu tiên:
- Từ điển dự án: thuật ngữ chủ đầu tư hoặc tư vấn đã chốt.
- Từ điển công ty: thói quen của đơn vị thiết kế.
- Từ điển lõi: thuật ngữ xây dựng chung.
Khi tra, cụm dài được khớp trước cụm ngắn ("bê tông lót" trước "bê tông"), có lọc theo lĩnh vực. Thuật ngữ khớp được gửi kèm câu như chỉ dẫn bắt buộc, và bản dịch nhận về bị kiểm tra lại xem có dùng đúng thuật ngữ đó không.
Bước 4: gọi AI theo lô#
Các câu được gom lô, gửi song song có giới hạn tốc độ tới Gemini hoặc Claude bằng khóa API của chính người dùng (BYOK), nên chi phí dịch nằm trong tài khoản AI của người dùng.
Bước 5: kiểm tra tự động#
Bản dịch nhận về được kiểm tra trước khi ghi vào bản vẽ:
- Đủ token: mọi ⟦n⟧ gửi đi phải quay về, không thừa không thiếu.
- Đúng hệ chữ đích: dịch sang tiếng Nhật thì kết quả phải là chữ Nhật, không phải chữ Latin bị bỏ qua.
- Độ dài hợp lý so với câu gốc, để phát hiện câu bị cắt hoặc mô hình tự thêm giải thích.
- Dịch ngược (khi bật): bản dịch được dịch ngược về ngôn ngữ nguồn, nếu khác xa câu gốc thì cảnh báo.
Câu không đạt được đánh dấu trên form kiểm soát để kỹ sư duyệt, sửa hoặc chấp nhận có ghi lý do.

Ví dụ trong hình: "CỐT THÉP:" dịch thành "REINFORCEMENT:" dài hơn khoảng 67 %, có thể tràn ra ngoài khung ghi chú. Phần mềm không tự sửa mà cảnh báo để kỹ sư chọn: viết tắt, giảm cỡ chữ hoặc chấp nhận.
Bước 6: ghi lại và học#
Bản dịch được mở token, ghi đè tại chỗ hoặc thêm song ngữ trên layer riêng; mọi thao tác hoàn tác được.

Câu đã dịch lưu vào bộ nhớ dịch, nên dịch lại bản vẽ sửa đổi không phải gọi API lần hai. Chỉnh sửa của kỹ sư có thể học ngược vào từ điển.
Kiểm chứng#
Lõi dịch có 157 kiểm thử tự động. Trong AutoCAD thật, lệnh tự kiểm tra chạy sáu kịch bản (thay thế, song ngữ, bảng ⇄ Excel, dịch ra file mới, dịch lần hai không gọi API) với 79 điểm kiểm tra, xác nhận file gốc không đổi một byte khi dịch ra file mới.