BKL – Quy trình bóc cơ bản: dự án, chọn hình, hộp thoại, dòng trừ

Mọi hình trong BKL đều bóc theo cùng một quy trình. Hiểu quy trình này một lần là dùng được cho móng, cột, dầm, sàn hay tường.

Dự án .bkl#

BKL lưu khối lượng trong một tệp dự án .bkl riêng, không phụ thuộc bản vẽ.

• Lần bóc đầu tiên, BKL hỏi Tạo dự án mới (mặc định cạnh bản vẽ) hoặc Mở dự án có sẵn.
• Mọi thao tác tự lưu (có bản .bak). Dùng được cả với bản vẽ chỉ đọc.
• Một dự án gom được nhiều bản vẽ: cột "Bản vẽ" trong bảng cho biết dòng thuộc bản vẽ nào; bấm dòng thì BKL tự mở đúng bản vẽ và zoom tới.
• Mở lại AutoCAD, dự án lần trước tự mở và hình cùng nhãn được vẽ lại.
• Menu Dự án trên bảng có: Mở, Mới, Lưu thành, Nhập dữ liệu BKL cũ từ bản vẽ, Vẽ lại.

Bốn bước bóc một cấu kiện#

1. Chọn hình trên Ribbon hoặc trên bảng, theo nhóm: Hình phẳng, Móng và đất, Kết cấu, Kiến trúc. Khi pick, BKL tự bật bắt dính đỉnh (Endpoint, Intersection) và không làm tròn.
2. Pick trên mặt bằng: hai góc chéo, tuyến, đa giác hoặc chọn đối tượng có sẵn. Hình BKL được vẽ đè đúng lên nét bản vẽ. Chóp cụt, móng vát và móng bậc: pick khung đáy rồi khung trên.
3. Hộp thoại kích thước: bên phải có sơ đồ minh họa, ô đang sửa sáng đỏ trên hình. Nút đo cho phép lấy kích thước trên mặt cắt (hai điểm, click vào Dim hoặc chọn hai chữ cao độ).
4. Tích chọn công tác cần lấy. Một hình có thể sinh nhiều công tác cùng lúc, ví dụ móng: bê tông, ván khuôn, bê tông lót, đào, đắp. Mỗi công tác một dòng trong bảng khối lượng.

Khi pick, chỉ dẫn hiện ngay cạnh con trỏ (Dynamic Input tự bật, xong lệnh trả lại cài đặt cũ).

Chọn đối tượng có sẵn, BKL tự nhận dạng#

Kích thước dùng chung, sửa một lần#

Các công tác của cùng một hình dùng chung kích thước. Bấm đúp vào cột Diễn giải (hoặc chuột phải → Sửa kích thước), đổi a, b, h một lần là mọi công tác đổi theo. Ở đây bạn cũng tích thêm hoặc bỏ công tác.

Mỗi ô kích thước có thể dùng nút + và − để cộng hoặc trừ thêm, bằng cách gõ số (ví dụ cột thiếu chiều cao: 3.3+0.45) hoặc đo trên bản vẽ (pick liên tiếp, Enter xong). Ô số lượng có +1 và −1. Chiều dài tuyến bị ngắt (giằng móng qua đài cọc, dầm qua cột) lấy bằng nút đo rồi + để thêm từng đoạn và − để trừ đoạn nằm trong đài hoặc cột, ví dụ 12.4+6.2-(0.6+0.6).

Dòng trừ và dòng cộng#

Cửa, lanh tô, lỗ sàn, cổ cột, bê tông lót khi tính đắp… hiện là dòng con nằm dưới mỗi công tác. Dòng chính ghi khối lượng gộp, tiêu đề nhóm ghi tổng sau trừ.

• Sửa tên và biểu thức ngay trong bảng; Delete để xóa.
• Chuột phải → Thêm dòng trừ hoặc Pick ô trừ để trừ theo ô trên bản vẽ.
• Bấm một dòng trừ thì AutoCAD zoom tới đúng ô đã pick.
• Biểu thức hỗ trợ tham chiếu: -0.9*2.2*2, +#3 (cộng khối lượng dòng STT 3), -D1*2-S1 (mã cửa trong thư viện cửa).

Cấu kiện lặp (M1 × n)#

Chuột phải dòng → Thêm vị trí (giống lệnh COPY: điểm gốc rồi các vị trí mới). Bảng chỉ có một dòng cho mỗi loại, hệ số bằng số vị trí, nhãn "M1" hiện tại mỗi vị trí. Xóa nhãn trên bản vẽ thì BKL hỏi có bớt vị trí không. Cột SL là số lượng cấu kiện, nhân cho mọi công tác (bê tông, ván khuôn, thép…); để trống thì lấy theo số vị trí pick.

Bảng khối lượng kiểu Excel#

• Thanh công thức fx, Ctrl+C, Ctrl+V, Ctrl+D, lọc, và tổng vùng chọn.
• Ctrl+Z và Ctrl+Y là hoàn tác và làm lại của BKL, bao gồm cả thao tác xóa.
• Xóa: chọn ô bất kỳ của dòng (Tên, Nhóm, Diễn giải…) rồi Delete và xác nhận. Các ô Cao/dày, Hệ số, Cộng/trừ, Ghi chú, SL thì Delete chỉ xóa nội dung ô. Chọn tiêu đề nhóm, tầng hoặc hạng mục rồi Delete sẽ xóa cả cụm.
• Chèn dòng ở vị trí bất kỳ: chuột phải dòng → Chèn phía trên hoặc phía dưới, hoặc phím Insert. Các tham chiếu #STT tự đánh số lại khi thứ tự thay đổi.

Phân loại: hạng mục, phần, tầng#

Cây PHÂN LOẠI bên trái bảng có các cấp Hạng mục → Phần → Tầng → công tác. Hạng mục (Nhà chính, Bể nước, Cổng tường rào…) chỉ hiện khi có từ hai hạng mục. Kéo ô STT thả vào tầng hoặc hạng mục để chuyển. Phần gồm: I. Móng và ngầm, II. Thân, III. Mái, IV. Hoàn thiện, tự xếp theo nhóm công tác và tầng; chuột phải dòng → Chuyển sang Phần nếu cần xếp lại. Ô Xếp bảng theo chọn cách gom: theo công tác, theo cấu kiện, tầng → công tác…